គណៈវិស្វករកម្ពុជាបានសម្រេចលុបឈ្មោះបុគ្គលម្នាក់ចេញពីបញ្ជី ក្រោយរកឃើញថា បុគ្គលម្នាក់នោះបានជួលគេឲ្យធ្វើសញ្ញាបត្រផ្នែកវិស្វករចេញពីវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ដើម្បីរត់ការឯកសារចុះបញ្ជីឈ្មោះនៅគណៈវិស្វករកម្ពុជា។ បុគ្គលម្នាក់នោះបានចេញមកបកស្រាយតាមបណ្តាញសង្គមថា ខ្លួនដែលជាជាងម៉ៅការសំណង់បានជួលគេឲ្យធ្វើសញ្ញាបត្រផ្នែកវិស្វករតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ គួររម្លឹកជូនថា ករណីស្រដៀងគ្នានេះធ្លាប់កើតមាននៅកម្ពុជានាពេលកន្លងមក។ ជាក់ស្តែង ការប្រឡងជំនួស ឬការប្រើសញ្ញាបត្របាក់ឌុបក្លែងក្លាយដើម្បីប្រឡងចូលរៀនពេទ្យជាដើម។ តើក្រសួងអប់រំគួរមានវិធានការអ្វីខ្លះដើម្បីទប់ស្កាត់នឹងការក្លែងបន្លំសញ្ញាបត្រ?

អូស្ត្រាលីកំពុងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈទី​​ក្រុងកង់បេរ៉ាយល់ថា ការកើនឡើងនៃវត្តមានយោធាអាមេរិកនៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួនថាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខជាតិ និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ ការលើកឡើងនេះធ្វើឡើងស្របពេលកងទ័ពអាមេរិកគ្រោងបង្កើតឃ្លាំងស្តុកអាវុធ និងសម្ភារៈយោធានៅអូស្ត្រាលីជាលើកដំបូង។ 

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង សម្រេចកាត់បន្ថយគម្លាតទំហំតំបន់សន្តិសុខនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាមួយកូរ៉េខាងជើង ឲ្យកាន់តែតូចជាងមុន។ វិធានការមួយនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលដៅបន្ធូរបន្ធយភាពតានតឹង  ការរឹតត្បិតលើប្រជាពលរដ្ឋ និងជំរុញការអភិវឌ្ឍនៅតាមតំបន់ព្រំដែន។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាស របស់ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃពុធ ទី១៧ មិថុនា។

ជំនួបកំពូល​ក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចនាំមុខG7 នៅទីក្រុងអេវីយ៉ង់ ប្រទេសបារាំង បានឈានចូលមកដល់ថ្ងៃទី៣ជាថ្ងៃចុងក្រោយ​។ បន្ទាប់ពីបាន​ផ្តោតអាទិភាពជជែកគ្នា លើសំណុំរឿងសង្គ្រាមនៅ​អ៊ុយក្រែន នៅថ្ងៃពុធនេះថ្នាក់ដឹកនាំ​G7 នឹងបន្តជជែកគ្នាស្តីអំពីបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត​។ តម្រូវការប្រើប្រាស់កាន់តែចាំបាច់នៃបច្ចេកវិទ្យានេះ កំពុងតែធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ត្រូវស្ថិតនៅ​ក្រោមឥទ្ធិពល​ដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យាធំៗ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធតែជាក្រុមហ៊ុនអាមេរិក។

នៅថ្ងៃ១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ថៃបានជ្រើសតាំងអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ចំនួន ២រូបដើម្បីធ្វើជាគណៈកម្មការផ្សះផ្សាក្នុងជម្លោះដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយកម្ពុជា។ ការតែងតាំង ថ្វើឡើង បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបានប្រកាសប្រើយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) លើបញ្ហាដែនទឹករ៉ាំរ៉ៃមួយនេះ។ 

កាលពីឆ្នាំ២០០២ ដល់ ២០០៤ លោក អូលីវីយេ ឡឺក្រង់ ធ្លាប់បានធ្វើដំណើរមកប្រទេសកម្ពុជាម្តងហើយ ក្នុងនាមជាប្រធានក្រុមបេសកកម្មយោធាបារាំងវ័យក្មេង ដែលដំណើរពេលនោះ ធ្វើឲ្យលោកជាប់ចិត្តខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសតូចមួយនេះ។ ប៉ុន្តែនឹកស្មានមិនដល់ ២០ឆ្នាំក្រោយមក លោកអូលីវីយែ ឡឺក្រង់ កាន់តែមានមោទនភាពជាថ្មីម្តងទៀត ដែលបានក្លាយជាទីប្រឹក្សាយោធា និងជាប្រធានបេសកកម្មសហប្រតិបត្តិការផ្នែកការពារជាតិបារាំងប្រចាំនៅកម្ពុជា។ សម្រាប់លោកវរសេនីយ៍ទោ អូលីវីយេ ឡឺក្រង់ បេសកកម្មក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាបារាំង-កម្ពុជា គឺជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាលក្ខណៈមិត្តភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលមានអាយុកាល ៨០ឆ្នាំមកហើយ ពោលនៅមុនពេលដែលកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យពីប្រទេសបារាំងទៅទៀត។ 

គិតចាប់តាំងពីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើពហិការមិនប្រើប្រាស់ទំនិញថៃ​ អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានបន្តរកឃើញ និងរឹបអូសបានទំនិញថៃ ដែលត្រូវបានវេចខ្ចប់ឡើងវិញជាទំនិញផលិតនៅកម្ពុជា ឬប្រទេសជិតខាងកម្ពុជាផ្សេងទៀតជាហូរហែ។ ការពហិការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរចំពោះទំនិញថៃបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីកម្ពុជា និងថៃ មានជម្លោះព្រំដែននឹងគ្នាចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៥មក។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច និងអ្នកធុរកិច្ចមួយចំនួន បានជំរុញឲ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យឯកជនបង្កើនការផលិត​ទំនិញប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក ដែលមានគុណភាព និងបានអំពាវនាវឲ្យឈ្មួញ​ឈប់នាំចូលទំនិញថៃ មកបន្លំលក់លើទីផ្សារ ដើម្បីគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុក។ តើការពហិការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរមិនប្រើទំនិញថៃបាន និងកំពុងជំរុញឲ្យមានការក្លែងបន្លំទំនិញនៅលើទីផ្សារកម្ពុជា ឬយ៉ាងណា?

ទេសាភិបាលធនាគារជាតិកម្ពុជា លោកស្រី ជា សិរី បានច្រានចោលការរិះគន់ដែលថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនបានចាត់វិធានការគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបង្ក្រាបមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអនឡាញ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតជប៉ុន Nikkei Asia នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយស្រង់សម្តីលោកស្រី ជា សិរី បន្ថែមថា បញ្ហាឆបោកអនឡាញនេះមិនមែនជាបញ្ហារបស់កម្ពុជាតែម្នាក់ឯងទេ តែវាជាបញ្ហាអន្តរជាតិដែលត្រូវការកិច្ចសហការពីបណ្តាប្រទេសជាច្រើន។

បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរ​ទៅឥណ្ឌា ប្រទេស​មហាយក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ ប្រធានាធិបតីប្តូរឯកសណ្ឋាន​ពី​យោធា​មក​ស៊ីវិល លោក​មីន អ៊ុងឡាំង​ងាក​មក​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ ប្រទេស​មហាយក្ស​សេដ្ឋកិច្ច​ចិនវិញម្តង។ យោង​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​កាសែតរដ្ឋ​ភូមា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ភូមា​ធ្វើដំណើរទៅចិន​ដើម្បីពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​មហាអំណាច​ចិនដែលជា​ប្រទេស​ជិតខាងមានព្រំដែនរួមគ្នា​ជាង​២ពាន់គីឡូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា អតីតមេដឹកនាំ​យោធាភូមា​ដែលជា​អ្នកដឹកនាំ​ការធ្វើរដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិលរបស់​លោកស្រី​អ៊ុងសាន ស៊ូជី​ ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​លើកនេះ ដើម្បីស្វែងរក​ការគាំទ្រ និងបញ្ជាក់ពីភាពស្របច្បាប់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ ដែលមាន​លោក​ជា​ប្រធានាធិបតី​កើត​ចេញមកពី​ការបោះឆ្នោត​​នៅឆ្នាំនេះ។ នៅថ្ងៃអង្គារ ទី​១៦មិថុនា ប្រធានាធិបតី​ចិន លោកស៊ី ជីនពីង​បាន​ប្រកាស​ចាប់ដៃ​សហការជាមួយ បុរសខ្លាំង​របស់​ភូមា មីន អ៊ុងឡាំង ដែលទើប​​ក្រឡាស់ខ្លួន ពី​មេដឹកនាំរបបសឹក មកជា​ប្រធានាធិបតី​ស៊ីវិល។ ចិនមិន​ចង់​របូត​ភូមា​ចេញពីដៃ ក៏ព្រោះតែ​មិនចង់​បាត់ប្រយោជន៍​។

អំឡុងពេលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចុះប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតការឆបោកអនឡាញ បណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញបាន និងកំពុងបង្វែរទិសដៅទៅធ្វើសកម្មភាពនៅប្រទេសវៀតណាមវិញ។ វៀតណាមដែលឧក្រិដ្ឋជនទាំងនោះយល់ថាជាទីតាំងមានអំណោយផលល្អខាងផ្លូវច្បាប់។ នេះបើតាមសេចក្តីការណ៍របស់សារព័ត៌មាន The Diplomat។ ក្រៅពីវៀតណាម ប្រទេសជាច្រើនផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីក៏បានរាយការណ៍ពីកំណើនឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញនៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដូចយ៉ាងឥណ្ឌូណេស៊ី និងស្រីលង្កា។

នៅឆ្នាំ២០២៧ខាងមុខ មានជនភៀសខ្លួនប្រមាណ ២លាន៤សែននាក់ ដែលនឹងត្រូវការទីកន្លែងស្នាក់នៅ​អចិន្ត្រៃយ៍​ នៅតាមប្រទេសដែលមានសុវត្ថិភាព។ នេះបើផ្អែកតាមតួលេខ របស់អង្គការ UNHCR។ អង្គការទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួននេះ បានលើកឡើង ពីការធ្លាក់ចុះ នៃថវិកាចំណាយ ក៏ដូចជាគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសនានា ដែលកាន់តែតឹងតែង​ ក្នុងការទទួល​យក​ជនភៀសខ្លួន ឲ្យស្នាក់នៅជាចិន្ត្រៃយ៍។

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន​លោក​វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី ជា​ភ្ញៀវកិត្តិយស​លេចធ្លោជាងគេ នៅថ្ងៃទី​២​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុមប្រទេស​មហាអំណាច​ឧស្សាហកម្ម G 7 ដែលមាន​បារាំង​ជាម្ចាស់ផ្ទះ។ បន្ទាប់​ពី​បាំងបិទ ដោយ​សង្រ្គាម​នៅដើមបូព៌ា បញ្ឆេះដោយ​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ប្រធានាធិបតី​អ៊ុយក្រែន​ធ្វើដំណើរ​ជា​ពិសេស​ទៅចូលរួម​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ប្រទេស​មហាឧស្សាហកម្ម G7​ដើម្បី​រំលឹក​កុំ​ឲ្យ​គេ ជាពិសេស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ភ្លេច​សង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន។

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ តំណាងសមាជិកកម្មករធ្វើការតាមផ្ទះបានដាក់ញ្ញតិនៅក្រសួងការងារដើម្បីជុំរុញឲ្យក្រសួងមួយនេះ ផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញាលេខ១៨៩ របស់អង្គការផ្នែកការងារ(ILO)។ ការស្នើ​ផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញានេះ ដោយសារតែអ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះមួយចំនួនរងការរំលោភសិទ្ធិមួយចំនួនទាក់ទងទៅនឹងម៉ោងការងារ ប្រាក់ឈ្នួលទាប និងការបៀតបៀនផ្សេងៗ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ បញ្ជាក់ថា ក្រសួងកំពុងបន្តសិក្សា និងវាយតម្លៃពីផលវិជ្ជមាន និងផលប៉ះពាល់ នៃអនុសញ្ញាលេខ១៨៩ ដើម្បីធានាផលប្រយោជន៍ល្អបំផុតសម្រាប់គ្រប់ភាគី។

ក្នុងបទសម្ភាសផ្តាច់មុខជាមួយ Nikkei Asia លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងជំរុញការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកការងារជាមួយប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីបង្កើតឱកាសការងារថ្មីសម្រាប់ពលករចំណាកស្រុក ដែលបានត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ។ តាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល កម្ពុជាចង់បង្កើនការបញ្ជូនកម្លាំងពលកម្មទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ជាពិសេសក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីលើកកម្ពស់ជំនាញកម្មករ និងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ឧស្សាហកម្ម ដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ជាងមុន។ 

នៅក្នុងឱកាសតាំងពិពណ៌គ្រឿងសព្វាវុធការពារជាតិ Eurosatory នៅជាយទីក្រុងប៉ារីស ក្រុមហ៊ុន KNDS បានបង្ហាញជាផ្លូវការ​ នូវរថក្រោះថ្នាក់កណ្តាលប្រភេទថ្មី​  សម្រាប់កងទ័ពបារាំង។ រថក្រោះថ្នាក់កណ្តាលនេះនឹងមកជំនួស​រថក្រោះបារាំង Lecler នៅរវាងឆ្នាំ​២០៣០​ ស្របពេលដែល​គម្រោង​ផលិតរថក្រោះរួមគ្នារវាង​បារាំងនិងអាល្លឺម៉ង់ ហាក់កំពុងតែយឺតយ៉ាវ និងជួបបញ្ហាមិនចុះសម្រុងគ្នា។

ប្រជាជនស្វ៊ីស បានបោះឆ្នោតប្រជាមតិ បដិសេធក្នុងសំឡេងភាគច្រើន ទៅលើគម្រោងកំណត់ចំនួនប្រជាជនត្រឹមតែ ១០លាននាក់ ក្នុងឆ្នាំ ២០៥០។ យោងតាមសារព័ត៌មានស្វ៊ីសផ្សាយនៅថ្ងៃចន្ទ ទី ១៥ មិថុនា សំឡេងបដិសេធភាគច្រើនបានមកពីការបោះឆ្នោតរបស់មនុស្សវ័យចំណាស់។ លទ្ធផលបដិសេធគម្រោងនេះ បានធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលស្វ៊ីសធូរស្រាលចិត្ត ព្រោះពួកគេបារម្ភថា វិធានការនេះអាចប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារការងារ និង​ ទំនាក់ទំនងជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប។

ប្រធានាធិបតីភូមា លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានទៅដល់ទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសនៅថ្ងៃចន្ទ ទី ១៥ មិថុនាដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរយៈពេល ៥ថ្ងៃ។ កម្មវត្ថុនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ គឺដើម្បីពង្រឹងកិច្ចប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ។

នៅព្រឹកថ្ងៃ​ចន្ទ​ ទី​១៥មិថុនា សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ បានប្រកាសថាគេបានសម្រេច​រកបានអត្ថបទ​កិច្ចព្រមព្រៀង​បឋមមួយ ដែលនឹងត្រូវចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ នៅថ្ងៃសុក្រទី​១៩​មិថុនា​​​។ ប៉ាគីស្ថានដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលការចរចា បានអះអាងថា​កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានកំណត់ការបញ្ចប់សង្គ្រាម​ទាំងស្រុង ដោយ​រាប់ទាំងសមរភូមិលីបង់​។ លោកដូណាល់​ ត្រាំ វិញបានប្រកាស​ថា​ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស នឹងត្រូវបើកឡើងវិញទាំងស្រុង​។ ដំណឹងនេះ បានធ្វើ​ឲ្យតម្លៃប្រេងបានធ្លាក់ថ្លៃប្រមាណ​៥%ជាមធ្យម​។

យ​ប់ថ្ងៃអាទិត្យ ឆ្លងចូលថ្ងៃ ចន្ទ ទី ១៥ ខែ មិថុនា រុស្ស៊ីបានបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំជាថ្មីម្តងទៀត ទៅលើទីតាំងច្រើនកន្លែង ក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្ស ៩ នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត ។ នៅទីក្រុង កៀវ មានមនុស្ស ៤ នាក់ បានស្លាប់ភ្លាមៗ ក្រោមការបាញ់ប្លោងគ្រាប់មីស៊ីល និង យានដ្រូន ពីសំណាក់រុស្ស៊ី ខណៈពេលដែលព្រះវិហារបុរាណមួយ ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក UNESCO ត្រូវឆាបឆេះដោយអគ្គិភ័យ ។

នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនានេះ តុលាការកំពូលបានបើកសវនាការលើបណ្តឹងសារទុក្ខរបស់លោក រ៉ុង ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ។ ជាបណ្តឹងដែលលោក រ៉ុង ឈុន ប្តឹងជំទាស់នឹងសាលក្រមតុលាការជាន់ទាបដែលបានកាត់ទោសលោក ដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៤ឆ្នាំ និងដកសិទ្ធិនយោបាយអស់មួយជីវិត។ នៅចំពោះមុខអ្នកគាំទ្រ និងអ្នកកាសែតជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើននាក់ លោក រ៉ុង ឈុន បានឲ្យដឹងថា លទ្ធផលនៃសវនាការលើបណ្តឹងរបស់លោកនឹងត្រូវតុលាការកំពូលប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនាចុងសប្តាហ៍នេះ។ ទោះជាយ៉ាងណា អតីតអ្នកទោសរឿងព្រំដែនរូបនេះសង្ឃឹមថា តុលាការកំពូលនឹងផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់រូបលោកឲ្យមានសេរីភាពពេញលេញឡើងវិញក្នុងការធ្វើនយោបាយ។ 

នាយករដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌា លោក ណារិនដ្រា ម៉ូឌី បានអញ្ជើញទៅប្រទេសបារាំង ដើម្បីចូលរួមសម្ភោធពិព័ណ៌នវានុវត្តន៍ឥណ្ឌាឆ្នាំ២០២៦ ហៅកាត់ថា Bharat Innovates ជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំង លោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ ពិព័ណ៌នេះប្រព្រឹត្តទៅ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃ១៦ មិថុនា នៅទីក្រុងនីស ភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសបារាំង។ នៅអំឡុងពិព័ណ៌នវានុវត្តន៍និងបច្ចេកវិទ្យាឥណ្ឌាឆ្នាំ២០២៦ ប្រមុខដឹកនាំទាំងពីរបានប្រកាស អំពីការបន្តពង្រឹងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តឥណ្ឌា-បារាំង។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ នឹងត្រូវចុះហត្ថលេខា នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៤ មិថុនានេះ ដើម្បីបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងបើកច្រកសមុទ្រអកមូហ្សឲ្យដំណើរ ជាធម្មតា។ ប៉ុន្តែ ភាគីអ៊ីរ៉ង់មិនទាន់បានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ អំពីថ្ងៃចុះហត្ថលេខា នៅឡើយទេ។ ចំណែក សំណុំរឿងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ នឹងត្រូវដោះស្រាយ នៅដំណាក់កាលបន្ទាប់។

ក្នុងទិវាជាតិអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវិៈថ្ងៃចន្ទទី ១៥ មិថុនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានគូសបញ្ជាក់អំពីការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការបំពាក់បំប៉នជំនាញដល់កម្លាំងពលកម្មក្នុងស្រុក រួមមានយុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះប្រមាណ ១,៥លាននាក់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ធនាគារពិភពលោកបានឲ្យដឹងក្នុងរបាយការណ៍ចុងក្រោយមួយថា កម្ពុជានៅតែបន្តខ្វះកម្លាំងពលកម្មដែលមានជំនាញ និងមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់។ ពោល គឺប្រភេទជំនាញ ការងារដ៏សំខាន់ដែលអាចជំរុញឲ្យកម្ពុជា ក្លាយទៅជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០៥០។ តើកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងគុណភាពកម្លាំងពលកម្មការងាររបស់ខ្លួន ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងរួមចំណែកដល់ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ?

អាជ្ញាធរថៃបានបើកឲ្យពលរដ្ឋថៃជាង ៣ពាន់នាក់ ចូលទស្សនាប្រាសាទតាក្របី និងភ្នំ៣៥០ នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ នេះជាការបើកលើកចុងក្រោយ នៅមុនពេលអាជ្ញាធរថៃចាប់ហាមប្រាមការឡើងទៅទស្សនាប្រាសាទតាក្របី និងភ្នំ៣៥០ ដែលថៃបានវាយដណ្តើមយកពីកម្ពុជា នៅក្នុងសង្រ្គាមប្រយុទ្ធគ្នាពីរលើក កាលពីឆ្នាំមុន។

កងទ័ពជើងទឹក​អង់គ្លេស​បើកប្រតិបត្តិការរហ័ស នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ១៤​មិថុនា ដើម្បី​ចូលទៅ​ចាប់ឃាត់​កប៉ាល់មួយគ្រឿង ដែល​គេ​សង្ស័យថា បានជួយ​ដឹកប្រេង​រុស្ស៊ី ដើម្បីលួចគេច​ចេញពី​ទណ្ឌកម្ម​អន្តរជាតិ។ ចំពោះ​នាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស នេះជា​វិធានការ​មួយ​ដើម្បី​បន្ទុចបង្អាក់ ទប់ស្កាត់​កុំ​ឲ្យ​រុស្ស៊ីបន្ត​លួចដឹកប្រេង​ដើម្បីលក់​យក​លុយទៅ​ចិញ្ចឹមសង្រ្គាមនៅ​អ៊ុយក្រែន។ ដូចនាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសដែរ ប្រធានាធិបតី​អ៊ុយក្រែន លោក​ហ្សេឡេនស្គី​បានអបអរ​សាទរ​សកម្មភាព​ដ៏​ក្លាហាន​របស់​នាវិក​អង់គ្លេស ក្នុងការចាប់ស្ទាក់កប៉ាល់ដឹកប្រេងរុស្ស៊ី។ 

ថ្ងៃចន្ទទី១៥ ខែមិថុនា គឺជាទិវាជាតិអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជា។ ឆ្លៀតឱកាសនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលលើកទឹកចិត្តឲ្យយុវជនខ្មែរទៅចុះឈ្មោះចូលរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេស នៅក្រោមកម្មវិធីជួយយុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះប្រមាណ ១,៥លាននាក់។ នៅមុនការអំពាវនាវរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន ម៉ាណែត អង្គការសង់ត្រាល់បានរកឃើញថា ពលករខ្មែរមកពីថៃ មួយចំនួនចង់ត្រឡប់ទៅរកការងារនៅប្រទេសថៃវិញ។

អង្គការ Freedom House ដែលជាអង្គការឃ្លាំមើលការអនុវត្តសិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុងពិភពលោកបានប្រកាសពីការបន្តការតស៊ូមតិលើសំណុំរឿង​របស់កញ្ញា សេង ធារី ដែលត្រូវបានកាត់ទោសដាក់ពន្ធនាគារ​ ៦ឆ្នាំ​កាលពីឆ្នាំ២០២២។ មេធាវីខ្មែរ​សញ្ជាតិអាមេរិកាំងរូបនេះ ត្រូវបានកាត់ទោសពីបទ «ញុះញង់ រួមគំនិតក្បត់ និងបង្កភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខជាតិ» ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រកាសគាំទ្រការវិលត្រលប់ចូលស្រុកវិញរបស់លោក សម រង្ស៊ី។

លោក ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបានសរសេរថា ការដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្រខ្មែរ-ថៃ តាមរយៈអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) នឹងមានមានប្រសិទ្ធភាព ដូចករណីទីម័រខាងកើត និងអូស្ត្រាលីកាលពីពេលកន្លងនេះ។ ប្រមុខការទូតកម្ពុជាបានសរសេរបែបនេះនៅក្នុងអត្ថបទមួយ ដែលចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន ASIA Times នៅសៅរ៍ថ្ងៃទី១៣មិថុនា។ លោក ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបានសរសេរថា ការដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្រខ្មែរ-ថៃ តាមរយៈអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) នឹងមានមានប្រសិទ្ធភាព ដូចករណីទីម័រខាងកើត និងអូស្ត្រាលីកាលពីពេលកន្លងនេះ។ ប្រមុខការទូតកម្ពុជាបានសរសេរបែបនេះនៅក្នុងអត្ថបទមួយ ដែលចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន ASIA Times នៅសៅរ៍ថ្ងៃទី១៣មិថុនា។

គិតត្រឹមរយៈពេល ៥ខែឆ្នាំ២០២៦នេះ កម្ពុជាបានក្លាយជាប្រភពទេសចរណ៍ធំលំដាប់ទី៥របស់វៀតណាម។ នេះបើយោងសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានហុងហុង The Asset នៅថ្ងៃទី១២ មិថុនា។ តាម The Asset ពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើនទៅវៀតណាមដើម្បីដើរលេងកម្សាន្ត និងស្វែងរកសេវាព្យបាលសុខភាព ក្រោយកម្ពុជា និងថៃធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិជម្លោះព្រំដែន។

ជាព្រឹត្តិការណ៍មិនធ្លាប់មាននៅទីផ្សារភាគហ៊ុន​ក្នុងទីក្រុង​ញូវយ៉ក។ នៅថ្ងៃ​សុក្រទី​១២​មិថុនា តម្លៃ​ភាគហ៊ុន​របស់​ក្រុមហ៊ុន​Space X របស់​មហាសេដ្ឋីអាមេរិក Elon Musk មាន​តម្លៃ១៦០​ដុល្លារក្នុង១ភាគហ៊ុន ពោល​គឺ​កើនឡើង​ជិត​២០% នៃ​តម្លៃដើម​១៣៥ដុល្លារ។ ការណ៍នេះធ្វើក្រុមហ៊ុនអវកាស​Space X​របស់​លោក​Elon Musk មាន​តម្លៃសរុប​ជាង​២ទ្រីលាន​ដុល្លារ។ ភាគហ៊ុន​របស់​Space X ឡើង​ថ្លៃ លោក​Elon Musk កាន់តែ​ចំណេញប្រាក់ច្រើន រហូត​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​មិនត្រឹម​ក្លាយជា​មនុស្ស​ទី​១លើផែនដី ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាងគេ តែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ ទ្រព្យរបស់លោក​មាន​ច្រើនជាង ១ទ្រីលាន​ដុល្លារ ស្មើ​នឹង​ផលិតផលក្នុងស្រុក​សរុប​មួយឆ្នាំ​របស់​ប្រទេស​ស្វ៊ីស ឬ​ប៉ូឡូញ។

នៅអាល់បានី ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងគម្រោងសាងសង់សណ្ឋាគារប្រណិត ដែលមានគ្រួសាររបស់លោកដូណាល់ ត្រាំ ជាអ្នកវិនិយោគ បានរីកមុខកាន់តែធំឡើងៗ។ រយៈពេលជិតពីរសប្តាហ៍មកហើយ ដែលក្រុមបាតុករនៅតែបន្តធ្វើបាតុកម្ម ជារៀងរាល់ថ្ងៃអស់ ដើម្បីទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់គម្រោងដ៏ចម្រូងចម្រាស ចំណែកនាយករដ្ឋមន្រ្តីបច្ចុប្បន្ន ត្រូវតែចុះចេញពីតំណែង។ 

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា បានទូរស័ព្ទផ្ទាល់ទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៣ មិថុនានេះដើម្បីសម្តែងការតវ៉ា មិនពេញចិត្ត និងទាមទារឲ្យអាមេរិកគោរពសិទ្ធិ និងសុវត្ថិភាពរបស់កប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មស៊ីវិល។ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាទើបតែបានកោះហៅមន្រ្តីនៅស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំក្រុងញូវដេលី បន្ទាប់ពីជនជាតិឥណ្ឌា ៣នាក់ស្លាប់ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការវាយប្រហាររបស់កងទ័ពអាមេរិក ទៅលើកប៉ាល់ដឹកប្រេងមួយ នៅឈូងសមុទ្រអូម៉ង់។ ហេតុការណ៍នេះបានធ្វើឥណ្ឌាព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងពីសុវត្ថិភាពរបស់បុគ្គលិកជនជាតិឥណ្ឌាជាច្រើននាក់ ដែលកំពុងបម្រើការនៅតាមកប៉ាល់ដឹកទំនិញ នៅក្នុងបរិបទសង្រ្គាមនៅដើមបូព៌ា។