សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​មិន​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រទាំង​ស្រុង​ពី​សំណាក់​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​អាមេរិក​​ក្នុង​រដ្ឋបាល​លោក​ត្រាំ​ទេ។ នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី​១៧​មីនា​២០២៦​ម្សិលមិញ លោក​Joseph Kent នាយក​​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ផ្នែក​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ភេរវកម្ម​បាន​ប្រកាស​លាលែង​ចេញ​ពី​តំណែង ដើម្បី​បញ្ជាក់​ជំហរ​ប្រឆាំង​​នឹងការ​វាយប្រហារ​លើ​​អ៊ីរ៉ង់។ ​

ពលរដ្ឋភៀសសឹកជាង ១០០គ្រួសារដែលភាគច្រើនជាស្រ្តី កុមារ និងមនុស្សចាស់មកពីក្បែរ​តំបន់អូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យកំពុងបន្តជាប់គាំងនៅក្នុងជំរំសុវត្ថិភាពនៃវត្តស្រណាលស្ថិតក្នុងឃុំស្រណាល ស្រុកក្រឡាញ់ ខេត្តសៀមរាប។ ពលរដ្ឋភៀសសឹកទាំងនេះបានរៀបរាប់ពីជីវភាពខ្វះខាត និងបញ្ហាផ្លូវចិត្ត។ តែទោះជាយ៉ាងណា ពួកគេក៏មិនទាន់ហ៊ានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញដោយសារតែកងទ័ពថៃបានដាក់រាយបន្លាលួស ទូរកុងតឺន័រ និងការប្រែតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយចំនួន។ 

ចៅក្រមសាលាឧទ្ធរណ៍នៃសហព័ន្ធអាមេរិកបានបង្គាប់ឱ្យទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក​សម្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសកល ហៅកាត់ USAGM ហៅបុគ្គលិកទាំងជាង ១ ០០០នាក់របស់វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក វីអូអេចូលបម្រើការងារឡើងវិញនៅត្រឹមថ្ងៃទី២៣ មីនាខាងមុខ។ នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចចុះថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ចៅក្រមសាលាឧទ្ធរណ៍បានចោទរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំថាបានធ្វើខុសច្បាប់ក្នុងការព្យាយាមបិទស្ថាប័នសារព័ត៌មានប្រជាធិបតេយ្យមួយនេះ។ 

កាសែតក្នុងស្រុកថៃបានចុះផ្សាយជាព្រោងព្រាត នៅថ្ងៃអង្គារទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ពីគម្រោងសាង​សង់របងព្រំដែនជាមួយនឹងកម្ពុជា នៅដើមខែមេសាខាងមុខនេះ។ អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃបានឲ្យដឹងថា ការសាងសង់របងព្រំដែនជាមួយកម្ពុជានេះធ្វើឡើងនៅលើទីតាំងដែលប្រទេសទាំងពីរគ្មានជម្លោះទឹកដី និង​ថា កម្ពុជាក៏បានយល់ព្រមលើគម្រោងនេះដែរ។

តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាបន្តហក់ឡើងថ្លៃជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃម្តង ចាប់តាំងពីដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះមក។ តម្លៃប្រេងហក់ឡើងពេលនេះបានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូននាំគ្នាតម្លើងថ្លៃសេវាកម្មរបស់ខ្លួនចន្លោះពី ១០ ទៅ ២០ភាគរយ។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា នេះជាផលប៉ះពាល់តៗគ្នា ក្នុងនោះ ពលរដ្ឋដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់សេវា ឬជាអ្នកទិញទំនិញ គឺជាអ្នករងគ្រោះចុងក្រោយ។ តើរដ្ឋាភិបាលគួរបញ្ចុះពន្ធប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីបញ្ជៀសផលប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋ ឬយ៉ាងណា?

ផ្ទុយពីសហរដ្ឋអាមេរិក​ ដែលបានបំផ្ទុះសង្គ្រាមនៅដើមបូព៌ា ចិន​វិញកំពុងតែប្រើយុទ្ធសាស្ត្រ​ជំនួយមនុស្សធម៌​ ដើម្បីជួយ​ប្រទេសរងគ្រោះ​ដោយ​ផ្ទាល់ឬដោយ​ប្រយោល ដោយសារតែសង្គ្រាមនេះ​។ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការ​បរទេសចិន បាន​ប្រកាសនៅព្រឹកថ្ងៃទី​១៧​មីនានេះ ថាចិន​នឹង​បញ្ជូន​ជំនួយមនុស្សធម៌ ទៅកាន់​ប្រទេស​៤នៅដើមបូព៌ា មានអ៊ីរ៉ង់ លីបង់ ហ្សកដានី និងអ៊ីរ៉ាក់​។

ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ជាប់ៗគ្នា​មកនេះ មហាយក្ស​ចិន បង្កើន​ថវិកាយោធា​ជា​លំដាប់ ដើម្បី​ពង្រឹង​ឥទ្ធិពលយោធា​ ជាពិសេស​ទ័ព​ជើងទឹក។ ចិន ​ជាប្រទេស​ដែល​មាន​ចំនួន​​កងទ័ព​ជើង​ទឹក ​ច្រើន​ជាង​គេ​លើពិភពលោក។ ​បើតាម​មន្ទីរបញ្ចកោណអាមេរិក ចិន​មាន​នាវាចម្បាំង​ នាវាផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង​ និង​នាវាមុជទឹក សរុប​ជាង ៣៧០ គ្រឿង។ ដើមសប្តាហ៍​នេះ ​ លោកប្រមុខ​រដ្ឋចិន ស៊ី ជីនពីន មិន​លាក់​លៀម​អំពី​មហិច្ចតា​បង្កើន​សមត្ថភាព​កម្លាំងទ័ព​ជើង​ទឹក ដោយ​ជំរុញ​​អភិវឌ្ឍ​ន៍បច្ចេកវិទ្យាទ័ពជើងទឹក និងសាងសង់កំពង់ផែ បម្រើឲ្យវិស័យ​យោធា​។ ម្ល៉ោះហើយ សមុទ្ទ​​​ ក្លាយ​ជា​បេះដូង​យុទ្ធសាស្ត្រ​យោធា​ នៃ​មហាអំណាច​ចិន។​​ ​

រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល បានចេញមុខប្រកាសដោយ​ផ្ទាល់ កាលពីរសៀល​ថ្ងៃទី​១៧មីនាម្សិលមិញ ថាប្រធានឧត្តម​​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអ៊ីរ៉ង់​ ឈ្មោះ អាលី ឡារីចានី ត្រូវបាន​អ៊ីស្រាអែល​សម្លាប់​បានសម្រេចហើយ​។ ផ្អែកតាមភ្នាក់ងារ​​​ចារកិច្ចអ៊ីស្រាអែល អាលី ឡារីចានី ​គឺជា​មេ​ធំបំផុត​ និង​ជា​អ្នកចាត់ចែង​​ជាក់​ស្តែង នៅក្នុងរបប​អ៊ីស្លាមផ្តាច់ការ​អ៊ីរ៉ង់ បើទោះ​បី​​មិន​មាន​ងារ​​ជា​​អគ្គមគ្គុទ្ទេសក៍​កំពូលក៏ដោយ​។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ធ្វើ​សន្និសីទសារព័ត៌មាន​ នៅថ្ងៃចន្ទ ទី​១៦មីនា ​ដើម្បី​បង្ហាញ​អំពី​តុល្យការ​សង្គ្រាម​អ៊ីរ៉ង់។ ក្រៅពី​លើកសរសើរ​ថា​អាមេរិក​ខ្លាំង​អស្ចារ្យ​ជាងគេនិងមិនត្រូវ​ការ​ជំនួយ​ពីប្រទេសណា​ ចៅហ្វាយ​សេតវិមានក៏បានសម្តែង​​ភាព​អាក់អន់ចិត្ត​ចំពោះ​ប្រទេស​បស្ចិមលោក ពិសេស​បារាំង​និង​អង់គ្លេស​ ដែល​មិនព្រម​បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង​ទៅ​រក្សាសន្តិសុខនាវានាចរណ៍ នៅច្រកសមុទ្ទ​អកមូស្ស​។ ប្រឈម​នឹង​ស្ថានការណ៍​សង្គ្រាម​នៅមជ្ឈិមបូព៌ា លោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តពន្យារពេល​ដំណើរទស្សនកិច្ច​ទៅ​ប្រទេស​ចិន ដែលគ្រោង​ទុកជាយូរមកហើយ។  

ថ្មីៗនេះ អតិថិជនរបស់ធនាគារ APD បាននាំគ្នាសម្រុកទៅដកប្រាក់របស់ខ្លួន ក្រោយមានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា ធនាគារមួយនេះអាចប្រឈមនឹងការអាជ្ញាប័ណ្ណដោយសង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពក្លែងបន្លំតាមអនឡាញ។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ធនាគារ APD បានចេញលិខិតអះអាងថាខ្លួនមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពក្លែងបន្លំតាមអនឡាញអ្វីទេ។ ចំណែកធនាគារជាតិកម្ពុជា តាមរយៈអគ្គទេសាភិបាល លោកស្រី ជា សិរី បានបញ្ជាក់ក្នុងថ្ងៃទី១៦ មីនាថា នៅពេលអតិថិជននាំគ្នាសម្រុកទៅដកប្រាក់ទាំងអស់របស់ខ្លួនចេញពីគណនីនៅធនាគារនឹងនាំឲ្យមានការរាំងស្ទះ ព្រោះធនាគារមិនអាចបង្វិលប្រាក់ទាន់ពេលទេ និងថា ការណ៍នេះក៏នឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិដែរ។ ដើម្បីបញ្ជៀសក្តីបារម្ភរបស់អតិថិជន តើរដ្ឋាភិបាលគួរធានាអ្វីខ្លះដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋមានជឿទុកចិត្តលើប្រព័ន្ធធនាគារ?

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាស នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ មីនា ថាបានបញ្ជូនប្រេសិត ទៅប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដើម្បីសម្របសម្រួល បញ្ចប់ជម្លោះរវាងភាគីទាំងពីរ។ របបកុម្មុយនិស្តចិនក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រទេសទាំងពីរ អនុវត្តបទឈប់បាញ់ជាបន្ទាន់ និងទម្លាក់អាវុធចុះ ងាកចូលតុចរចា។ ប៉ុន្តែ កងទ័ពប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន នៅបន្តបាញ់ប្លោងដាក់គ្នា ឥតលោះថ្ងៃ។ នៅថ្ងៃចន្ទដដែល ការវាយប្រហាររបស់ប៉ាគីស្ថានបានផ្តាច់ជីវិតជនស៊ីវិលអាហ្វហ្កានីស្ថាន ២នាក់។

ប្រឈមនឹងបញ្ហាបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ដោយសារតែសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ លោក​ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ប្រកាសកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ​ទី​១៥មីនា ទាមទារ​ឲ្យ​ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តអូតង់ ព្រមទាំងចិនជប៉ុនជាដើម ត្រូវបញ្ជូន​កម្លាំងមកជួយ​ការពារសន្តិសុខតំបន់​នេះ​។ ការប្រកាសរបស់លោកត្រាំនេះ គ្មាននរណាធ្វើតាមឡើយ ទាំងចិនទាំងជប៉ុននិងអូស្ត្រាលី​។ ចំណែក​អង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ បានបញ្ជាក់ជំហរច្បាស់ៗ ថាបញ្ហានៅដើមបូព៌ា​ មិនមានអ្វីពាក់ព័ន្ធជាមួយ​អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តអាត្លង់ទិកខាងជើង ហៅកាត់ថា អូតង់ ឬណាតូ បន្តិចណាឡើយ​។

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាស នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ មីនា ថាបានបញ្ជូនប្រេសិត ទៅប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដើម្បីសម្របសម្រួល បញ្ចប់ជម្លោះរវាងភាគីទាំងពីរ។ របបកុម្មុយនិស្តចិនក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រទេសទាំងពីរ អនុវត្តបទឈប់បាញ់ជាបន្ទាន់ និងទម្លាក់អាវុធចុះ ងាកចូលតុចរចា។ ប៉ុន្តែ កងទ័ពប៉ាគីស្ថាន និងអាហ្វហ្កានីស្ថាន នៅបន្តបាញ់ប្លោងដាក់គ្នា ឥតលោះថ្ងៃ។ នៅថ្ងៃចន្ទដដែល ការវាយប្រហាររបស់ប៉ាគីស្ថានបានផ្តាច់ជីវិតជនស៊ីវិលអាហ្វហ្កានីស្ថាន ២នាក់។

នៅក្នុងប្រទេសភូមា សភាបានបើកកិច្ចប្រជុំពេញអង្គនាថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ មីនាក្នុងទីក្រុងណៃពីដោ ដោយមានវត្តមានអ្នកតំណាងរាស្រ្តដ៏ច្រើនលើសលប់មកពីគណបក្ស ឯកភាព សាមគ្គីភាព និងអភិវឌ្ឍន៍ដែលគេស្គាល់ជាគណបក្សគាំទ្រកងទ័ព។ គណបក្សមួយនេះបានឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹក ភ្លូកដីនាការបោះឆ្នោតសភាជាដំណាក់កាលក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ និងខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។

សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់​បានឈានចូលដល់សប្តាហ៍ទី​៣ហើយ។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីលោកដូណាល់ ត្រាំ​បានប្រកូក​ប្រកាសហៅ​ប្រទេសផ្សេងៗ​ ឲ្យ​មកជួយការពារសន្តិសុខ​ច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស​ អ៊ីរ៉ង់​បាន​ប្រកាសគំរាមនៅថ្ងៃទី​១៦មីនានេះ ហាមប្រទេស​ទាំងអស់ មិន​ឲ្យលូកដៃ ប្រសិន​បើមិន​​​ចង់រងគ្រោះ​។ គិតត្រឹមពេលនេះ អ៊ីរ៉ង់​បានបន្តវាយប្រហារ​មកលើ​ប្រទេសនៅ​តំបន់ឈូងសមុទ្រ ក្នុងនោះមានទាំងអាកាសយានដ្ឋាន មូលដ្ឋានទ័ព និងតំបន់ឧស្សាហកម្ម​​ប្រេង​ជាដើម​​​។

នៅល្ងាចថ្ងៃទី១៤មីនា មានកុមារ ២នាក់បានស្លាប់ដោយសារផ្ទុះគ្រាប់ដែល​សល់​ពីសង្គ្រាមនៅក្រោមស្ពានមួយកន្លែងស្ថិតក្នុងស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ។ អ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តកំពង់ធំ លោក អ៊ុន បុត្ត បានប្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ ខែមីនានេះថា មន្ត្រីជំនាញបោសសម្អាតកាកសំណល់មិនទាន់ផ្ទុះបាន​ចុះទៅពិនិត្យទីតាំងផ្ទុះគ្រាប់ និងបានរកឃើញក្បាលគ្រាប់ប្រភេទ M79។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យរូបនេះដដែល ករណីផ្ទុះគ្រាប់នេះបានកើតឡើង បន្ទាប់ពីក្មេងប្រុសស្រីទាំងពីរនាក់បានយកគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះទៅដំលេងដែលជាហេតុបណ្តាលឲ្យផ្ទុះភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែង។ សំឡេងលោក អ៊ុន បុត្ត៖

របាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់សហភាពអន្តរសភា និងអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ស្រ្តីបង្ហាញថា គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ចំនួនស្ត្រីដែលជាអ្នកតំណាងរាស្ត្រនៅក្នុងសភានៃបណ្តាប្រទេសទូទាំងសកលលោកនៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង១៨០ កម្ពុជាឈរនៅលេខរៀងទី១៥២ ដែលមានស្ត្រីបម្រើការងារនៅក្នុងកិច្ចការនយោបាយជាន់ខ្ពស់។

ថ្ងៃ អាទិត្យ ទី ១៥ ខែ មីនា ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន បានអនុម័តវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ តាមរយៈការបោះឆ្នោតប្រជាមតិ ។ តាមការអះអាងរបស់ ប្រធានាធិបតីកាហ្សាក់ស្ថាន​​ លោក Kassym-Jomart Tokayev កំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនេះ គឺបានរៀបចំឡើង ដើម្បីពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ នៅក្នុងប្រទេស ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ អង្គការក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល និង អ្នកសង្កេតការណ៍មួយចំនួន បានរិះគន់ថា អត្ថបទច្បាប់ថ្មីនេះអាចនឹងទៅពង្រឹងអំណាចរបស់មេដឹកនាំ កាហ្សាក់ស្ថាន ព្រមទាំងរឹតបន្តឹងសេរីភាពសាធារណៈបន្ថែមទៀត។

បញ្ហារាំងស្ទះនៃប្រតិបត្តិការរបស់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាកើតមានដោយ​សារតែពលរដ្ឋសម្រុកដកប្រាក់ក្នុងពេលតែមួយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី ជា សិរី អគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ ការបញ្ជាក់ដូចនេះរបស់លោកស្រី ជា សិរី បន្ទាប់ពីអតិថិជនធនាគារ APD បាននាំគ្នាទៅដកប្រាក់នៅទីស្នាក់ការរបស់ធនាគារ ក្រោមក្តីបារម្ភថា ធនាគារមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពក្លែងបន្លំតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធ័រនែត ឬប្រឈមនឹងការដកអាជ្ញាបណ្ណ។ បើតាមលោកស្រី ជា សិរី ការភ័យខ្លាចរបស់ពលរដ្ឋបែបនេះនឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

នាវិកថៃចំនួន ២០នាក់បានទៅដល់ប្រទេសកំណើតវិញនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២៦ ដោយមានការជួយសង្គ្រោះពីកងទ័ពជើងទឹកអូម៉ង់ បន្ទាប់ពីនាវាដឹកទំនិញមួយគ្រឿងរបស់របស់ថៃឈ្មោះ Mayuree Naree បានរងការវាយប្រហារនៅច្រកសមុទ្រ អកមូហ្សកាលពីសប្តាហ៍មុន។ តែនៅសល់នាវិកថៃចំនួន ៣នាក់ទៀតកំពុងបន្តបាត់ខ្លួននៅឡើយ។

ហោ សីហា ក្នុងវ័យ ៣៦ឆ្នាំ គឺជាវិចិត្រករគំនូរសហសម័យម្នាក់ ដែលមានប្រវត្តិដិតដាមដោយការលំបាកនិងឆ្លងកាត់នូវជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងសង្គ្រាមតាមព្រំដែនតាំងពីកុមារភាព។ ធ្លាប់ហែលឆ្លងនូវការភ័យខ្លាច ការបាក់ស្បាត ជីវិតឯកោ ការជួញដូរ និងភាពក្រីក្រ ហោ សីហា បានតស៊ូប្រយុទ្ធនឹងជីវិតរហូតបានក្លាយជាវិចិត្រករគំនូរដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់នាពេលសព្វថ្ងៃនេះ។ វិចិត្រកររូបនេះ គឺជាអ្នកមានទំនោរបែបធម្មជាតិ និងវិទ្យាសាស្ត្រនិយម ប៉ុន្តែ​ស្នាដៃគំនូរពណ៌ចុងក្រោយរបស់លោក បានផ្តោត និងឧទ្ទិសសំខាន់​ ជាលើកដំបូង​ទៅលើបទពិសោធជីវិត​ផ្ទាល់ខ្លួន ជម្លោះ និងការលំបាកដែលបង្ក​ឡើង​ដោយសារ​​សង្គ្រាមនៅតាមព្រំដែន។ 

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា របស់​លោក សម រង្ស៊ី បានរៀបចំការជួបជុំគ្នាមួយ នាថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២៦  នៅរដ្ឋម៉ាសាឈូសេត សហរដ្ឋអាមេរិក។ ជាការជួបជុំពលរដ្ឋខ្មែរមកពីបណ្តាប្រទេសនានាលើពិភពលោកនៅក្រោមឈ្មោះថា សមាជជាតិ សហគមន៍ខ្មែរ ស្តីពី ការបញ្ចប់សង្គ្រាមជាមួយប្រទេសថៃ និងការទាមទារទឹកដីកម្ពុជា ដែលបាត់បង់ដោយសន្តិវិធី ផ្អែកតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ១៩៩១។ អ្នកនយោបាយប្រឆាំង បានអះអាងថា បន្ទាប់ពីសមាជនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា នឹងប្តឹងទាមទារទឹកដីខ្មែរ​ចំនួន ៤៩ទីតាំងយកពីថៃមកវិញ។

គិតចាប់តាំងពីសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបានផ្ទុះឡើង តម្រូវការដ្រូនអ៊ុយក្រែន កើនឡើងខ្លាំង។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ្លូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី បានចាប់ផ្តើមពង្រឹងការគ្រប់ក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ពាក់ព័ន្ធនឹងការលក់ដ្រូន ចេញទៅក្រៅប្រទេស។ លោក ហ្សេឡេនស្គី ក៏បានសន្យាជួយបណ្តាប្រទេស នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដោយបញ្ជូនអ្នកជំនាញដ្រូន ដើម្បីរៀបចំប្រព័ន្ធការពារនឹងការវាយប្រហារ ពីដ្រូនអ៊ីរ៉ង់។ ចំណែក រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់វិញ បានចាត់ទុកទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវ ជារឿងគួរឲ្យអស់សំណើច។ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានព្រមានថា ដែនដីអ៊ុយក្រែនទាំងមូល នឹងក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបស្របច្បាប់ នៃការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់។

ការបើកច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្សដើម្បីឲ្យកប៉ាល់ដឹកប្រេងអាច​ធ្វើចរាចរឡើងវិញប្រកបដោយសុវត្ថិភាពជាអាទិភាពចំបង​របស់​រដ្ឋបាលលោកដូណាល់ត្រាំ។ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី​១៤មីនាប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះបាន​ប្រាប់ប្រទេស​ធំៗដូចជា ចិន អង់គ្លេស​បារាំង ឬ​ជប៉ុនឲ្យជួយបញ្ជូននាវាចម្បាំងទៅធានា​សុវត្ថិភាពចរាចរណ៍​របស់កប៉ាល់ដឹកប្រេង​នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស។ បើតាម​លោកត្រាំ​ច្រកសមុទ្រ​ដ៏សំខាន់មួយនេះកំពុងត្រូវ​អ៊ីរ៉ង់​យកធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង ដើម្បីវាយប្រហារ​លើ​កប៉ាល់ដឹកប្រេងដែលឆ្លងកាត់នៅទីនោះ។ ការទាមទាររបស់លោកត្រាំដើម្បី​រកជំនួយពីប្រទេស​ដទៃ​​បានធ្វើឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​សើចចំអកពី​ឆ័ត្រ​ការពារ​ដ៏ធ្លុះធ្លាយ​របស់អាមេរិកនៅដើមបូព៌ា។ អ៊ីរ៉ង់​បានឆ្លៀតបញ្ជាក់ថា អ៊ីរ៉ង់​មិន​បាន​បិទច្រកសមុទ្រអកមូហ្សដូចការចោទប្រកាន់របស់អាមេរិក។ ប៉ុន្តែ អ៊ីរ៉ង់​វាយប្រហារ​តែ​កប៉ាល់​ដឹកប្រេង​របស់អាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងប្រទេសដែល​មានប្រយោជន៍រកស៊ីជាមួយ​អាមេរិក។

ប្រឈមនឹងវិបត្តិប្រេង និងទំនិញឡើងថ្លៃ បាតុករគុយបាផ្ទុះកំហឹង និងនាំគ្នាសម្រុកចូលបំផ្លាញការិយាល័យបក្សកុម្មុយនិស្ត ខណៈប្រធានាធិបតីគុយបាអះអាង ថាទើបបាននិយាយទាក់ទងជាមួយអាមេរិក ដែលដាក់ទណ្ឌកម្មបិទដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចគុយបា។ បាតុកម្មហិង្សានេះបានកើតឡើង នៅយប់ថ្ងៃសុក្រ ឆ្លងចូលថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៤ មីនា នៅភាគកណ្តាលនៃប្រទេសគុយបា។ ប្រធានាធិបតីគុយបាបានថ្កោលទោស ចំពោះសកម្មភាពហិង្សា ដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្បសម្បតិ្តសាធារណៈ។

អគ្គនាយករងអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ បានអះអាងថា ប្រាសាទព្រះវិហាររបស់កម្ពុជាបានរងការខូចខាតប្រមាណ ៨០% ដោយសារយោធាថៃបានបាញ់ផ្លោងគ្រាប់ធុនធ្ងន់ជាច្រើនប្រភេទមកចំប្រាង្គប្រាសាទ។​ បើតាម អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ មន្ត្រីជំនាញបានរកឃើញស្នាមប្រេះ ខួងសាច់ និងបាក់រលំចំនួន ៥៦២ទីតាំង ខណៈមន្ត្រីស៊ីម៉ាក់ក៏បានរកឃើញគ្រាប់បែកគ្រប់ប្រភេទចំនួនជាង ១ ៣០០គ្រាប់ ដែលបន្សល់ទុកដោយយោធាថៃបាញ់ស្រោចមកលើប្រាសាទព្រះវិហារ។

គិតចាប់តាំងពីអ៊ីស្រាអែលសហការជាមួយអាមេរិកវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ អំពើស្អប់ខ្ពើមមកលើសហគមន៍ជនជាតិជ្វីហ្វ បានរីករាលដាល នៅលើទឹកដីអឺរ៉ុប។ នៅទីក្រុងអាំស្ទែរដាម ប្រទេសហូឡង់ នាយប់ថ្ងៃសុក្រ ឆ្លងចូលថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៤ មីនា មានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកមួយ បានកើតឡើង នៅមុខសាលារៀនជនជាតិជ្វីហ្វ។ បើផ្អែកតាមអាជ្ញាធរហូឡង់ ហេតុការណ៍នេះមិនបានបង្កឲ្យមានអ្នករបួស ឬអ្នកស្លាប់ឡើយ។ មិនដល់មួយសប្តាហ៍ផង នេះជាលើកទី៣ ដែលមានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែក នៅអឺរ៉ុប ប្រឆាំងនឹងជនជាតិជ្វីហ្វ។

អាមេរិកកាន់តែលង់ជាប់ក្នុង​សង្រ្គាម​វាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់។ ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន​ ដូចជា​មូលដ្ឋានទ័ព នៅ​តំបន់ដើមបូព៌ា អាមេរិក​បាន​រើ ដឹកបញ្ជូនសព្វាវុធ នាវាចម្បាំង​និង​ប្រព័ន្ធ​ខែលមីស៊ីល​ចេញពីជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ កាសែតអាមេរិក​ និងកាសែតក្នុងស្រុកកូរ៉េខាងត្បូង​បានចុះផ្សាយ​ពី​ការដឹកជញ្ជូន​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​អាមេរិកចេញពីកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បី​យកទៅពង្រាយ​នៅតំបន់ដើមបូព៌ា។ នៅថ្ងៃអង្គារទី​១០មីនា ដើមសប្តាហ៍ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​ឆ្លើយបញ្ជាក់ទៅនឹង​ពាក្យចចាមអារ៉ាម​ ដោយថា កូរ៉េខាងត្បូងបាន​ប្រឆាំងដែរ ប៉ុន្តែ មិនអាចហាមឲ្យអាមេរិក​ឈប់ដកយកប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលពីកូរ៉េខាងត្បូង ទៅដាក់​នៅ​តំបន់ដើមបូព៌ាបាននោះទេ។ គ្មានប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​របស់អាមេរិក តើ​កូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបារម្ភពីសុវត្ថិភាពការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួន នៅចំពោះមុខ​ការគំរាមកំហែង​របស់​កូរ៉េខាងជើងដែរឬទេ? 

កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាង១០គ្រាប់ នៅសមុទ្រជប៉ុន នាថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៤ មីនា ដើម្បីព្រមានរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល និងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលហ៊ានធ្វើសមយុទ្ធយោធា នៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់របបក្រុងព្យុងយ៉ាង ធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង បានធ្វើដំណើរទៅដល់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំណែក ជប៉ុនកំពុងដុតដៃដុតជើងប្រមូលព័ត៌មាន ពាក់ព័ន្ធនឹងមីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់កូរ៉េខាងជើង និងត្រៀមខ្លួនទប់ទល់រាល់ការគំរាមកំហែងរបស់របបព្យុងយ៉ាង។

លោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាបានព្រមានថា ក្រោយខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រសិនបើរកឃើញថា ទីតាំងណាមួយនៅបន្តអនុញ្ញាតឲ្យមានបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញ នោះអាជ្ញាធរដែលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវទីតាំងនោះ អាចប្រឈមនឹងការដកតំណែង។ អ្នកតាមដានសង្គម បានគាំទ្រការលើកឡើងនេះ តែពួកគេចង់ឃើញមានការអនុវត្តន៍វិធានការម៉ឺងម៉ាត់ជាក់ស្តែងចំពោះទីតាំងណា ដែលនៅបន្តមានបទល្មើសឆបោកអនឡាញ៕

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានរៀបចំឲ្យមានទារកដ្ឋានជាបណ្តើរៗ នៅតាមសហគមន៍ដែលមានតម្រូវការចាំបាច់ និងឈានដល់ការបង្កើនចំនួនអ្នកមើលថែទាំកុមារឲ្យបានច្រើនថែមទៀត ដើម្បីសម្រាលបន្ទុករបស់ឪពុកម្តាយ និងដើម្បីជំរុញឲ្យកុមារមានភាពលូតលាស់ទាំងកាយសម្បាទា និងបញ្ញាស្មារតី។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ អ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងកម្មវិធីពង្រីកទារកដ្ឋាននេះ បានមើលឃើញពីភាពចំាបាច់នៅក្នុងការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំកុមារ តែក៏បានលើកឡើងអំពីបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការកសាងទំនុកចិត្ត និងធនធានមនុស្សជាដើម។

មន្ត្រីអង្គការលីកាដូប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ិន គង់ជិត បានអំពាវនាវឱ្យសាលាឧទ្ធរណ៍ខេត្តបាត់ដំបង ទទួលយកសំណើរបស់អ្នកកាសែតលោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា ដែលទទូចសុំ រួចផុតពីបទចោទប្រកាន់ស្តីពី «ការប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេសនូវព័ត៌មានជាអាទិ៍ ដែលធ្វើឱ្យអន្តរាយការការពារជាតិ»។ បើតាមមន្ត្រីអង្គការលីកាដូ ដែលបានចូលស្តាប់សវនាការ កាលពីថ្ងៃទី ១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ពិរុទ្ធជនជាអ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីរ បានអះអាងថា ខ្លួនពុំមានគំនិតទុច្ចរិតដូចការចោទប្រកាន់របស់តុលាការឡើយ។

សង្រ្គាមនៅ​ដើមបូព៌ា​នៅ​តែ​ក្តៅគគុក ព្រោះថា អ៊ីរ៉ង់នៅតែ​មិន​ព្រមចុះចាញ់នៅចំពោះមុខ​ការវាយប្រហារ​យ៉ាងសន្ធប់របស់​អាមេរិក និង​អ៊ីស្រាអែល នៅ​២សប្តាហ៍មកនេះ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃសុក្រទី ១៣​មីនា​បាន​គំរាមថា នឹង​វាយប្រហារ​លើទីតាំងប្រេង​របស់អ៊ីរ៉ង់​នៅលើ​កោះ Kharg បើសិន​អ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្ត​ខ្ទប់​ច្រកសមុទ្រ អកមូហ្ស។ ដោយមិនចាញ់ពាក្យគំរាមរបស់លោកត្រាំ របបអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់​បាន​តបវិញថា នឹង​អ៊ីរ៉ង់​នឹង​ដៅកម្ទេច​ទីតាំងប្រេង​របស់ប្រទេស​នៅក្នុងតំបន់ដែលជា​ដៃគូរបស់អាមេរិក បើសិន​លោកត្រាំធ្វើពិតដូចពាក្យគំរាម។ ឈាង បុប្ផា​រាយការណ៍ព័ត៌មាននេះ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឲ្យដឹងថា យុទ្ធនាការបង្ក្រាបការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ឬអនឡាញ មិនមែនជាសកម្មភាព ដែលធ្វើឲ្យល្អមើល ឬធ្វើត្រឹមពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដូចមតិមួយចំនួនបានលើកឡើងនោះឡើយ។ ការបញ្ជាក់របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ធ្វើឡើងអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់នេះ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានពិភាក្សា និងអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។